Fotografie Tadeusza Wańskiego w zbiorach Muzeum Miasta Gdyni

16.12

Fotografie Tadeusza Wańskiego w zbiorach Muzeum Miasta Gdyni

Muzeum Miasta Gdyni, dzięki dofinansowaniu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzącego z Funduszu Promocji Kultury, zakupiło 55 fotografii Tadeusza Wańskiego, dzięki czemu posiada największy zbiór jego dzieł spośród krajowych muzeów. Fotografie, będące sztandarowym przykładem dzieł nurtu piktorializmu zostały zdigitalizowane i od są dostępne na stronie gdyniawsieci.pl pod linkiem: http://gdyniawsieci.pl/kolekcje-archiwum-cyfrowego/widzialne/

Czym był piktorializm? Był modyfikowanym ręcznie przez autora kadrem, nawiązującym do impresjonistycznej idei uchwycenia chwili. Popularność piktorializmu trwała przez cały okres międzywojenny, a nawet utrzymała się po II wojnie światowej, co stanowiło fenomen na skalę europejską. Były to działania konsekwentnie skupione na programowym nawiązaniu do estetyki malarskiej czy graficznej oraz psychologizacji, wieloznaczności i głębi w ujęciu postaci oraz rozległych perspektywach, otwartych przestrzeniach, monumentalizmie i bujności form krajobrazowych.

Najsłynniejszym, związanym z Trójmiastem (a przede wszystkim Gdynią), piktorialistą był Tadeusz Wański (1894-1958), z zawodu przemysłowiec, właściciel palarni kawy i sklepu z artykułami kolonialnymi; z zamiłowania fotografik i animator ruchu fotograficznego w Polsce. Wspólnie z innymi wybitnymi fotografikami T. Cyprianem i B. Gardulskim tworzył grupę twórczą zwaną „Trójlistkiem Poznańskim”. Debiutował w 1923 r. na wystawie „Światłocień”, zdobywając brązowy medal. W okresie międzywojennym jego prace były wielokrotnie nagradzane na wystawach krajowych i zagranicznych. Od 1930 r. należał do Fotoklubu Polskiego i uczestniczył w pracach jego kapituły. W 1938 r. zamieszkał na stałe w Gdyni. Od 1949 r. należał do Związku Polskich Artystów Fotografików, niemal do końca życia kontynuował pracę artystyczną i organizacyjną. Niedługo przed śmiercią otrzymał tytuł Honoraire Excellente FIAP.

W pracach Wańskiego czytelne jest nie tylko jego zainteresowanie malowniczością swojskich motywów: historycznej architektury, drzew, pagórków, nieruchomej tafli wody czy refleksów świetlnych, ale także dążenie do uchwycenia oznak nowoczesności, czego przykładem są ujęcia miejskiej zabudowy. Jego dzieła należy traktować jako cenny zapis autorskiej wizji rzeczywistości istotny dla historii polskiej fotografii. Fotografie Wańskiego stanowią cenny dokument rozwoju Gdyni i zainteresowania fotografa dla architektury modernistycznej, ale także świadectwo jego aktywnego uczestnictwa w nurcie dokumentacji architektonicznego dziedzictwa na ziemiach polskich.